UVEĆAN TREĆI KRAJNIK KOD DECE

Treći krajnik poznat je i kao adenoidna vegetacija. Predstavlja deo prirodne odbrane organizma. Nalazi se iza nosne duplje, i kao deo limfnog sistema, prepoznaje i reaguje na bakterije i viruse koje dete unosi kroz nos i usta. Razvija se u ranom detinjstvu i najveću veličinu dostiže između 3. i 5. godine života. Počinje da involuiše posle 9. godine, a nestaje u uzrastu između 12. i 15. godine života.

Preventiva infekcije trećeg krajnika je redovna toaleta nosa tj. redovno ispiranje nosa slanim rastvorom.

Infekcija trćeg krajnika nastaje kao posledica infekcije nosa, tako da je u u potrebi i termin rhinoadenoiditis tj. udružena infekcija nosa i adenoida. Najčešći uzročnici infekcije su virusi (80-90% svih infekcija nosa). Zato se ne preporučuje samoinicijativno uključivanje antibiotika, već samo uz konsultaciju sa pedijatrom ili ORL specijalistom.

Zapaljenje trećeg krajnika najčešće je kod dece mlađe od 3 godine. Usled infekcije dolazi do opstrukcije nosa i otežanog disanja. Razvija se pojačana sekrecija iz nosa. Slivanje sekreta (u početku sluzavog, a kasnije gnojnog ) niz zadnji zid ždrela u usnoj duplji i u donje disajne puteve izaziva kašalj. Bolest se može proširiti, preko Eustahijeve tube, prema srednjem uhu i izazvati zapaljenje srednjeg uha tj. akutni otitis media. Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničkog pregleda. Bolest ima dobru prognozu i obično prolazi za nekoliko dana. Prepoznavanje rekurentnog ili hroničnog adenoitisa tj. zapaljenja trećeg krajnika je od velike važnosti za određivanje daljeg toka lečenja. Ukoliko se u periodu od šest meseci jave četiri infekcije, razmatra se mogućnost hirurškog lečenja.

Treći krajnik može da postane trajno uvećan, naročito posle čestih infekcija ili kod dece sklone alergijama. Tada više ne služi detetu, već ga opterećuje – blokira disajne puteve, onemogućava normalno disanje na nos, remeti san, izaziva hronične upale uha i može negativno da utiče na govor, pažnju i opšte ponašanje.

Uvećanje se najčešće dešava između druge i šeste godine, kada je dete najizloženije virusima i bakterijama u vrtiću. Svaka nova infekcija može dodatno da uveća treći krajnik. Kod neke dece, on ostaje veći i kada infekcije prestanu. Tada počinje da pravi problem.

Simptomi uvećanog trećeg krajnika ne moraju biti nagli i dramatični. Najčešće se razvijaju postepeno, kroz male promene koje deluju kao “faze” u razvoju deteta, ali posmatrani zajedno, jasno ukazuju da nešto nije u redu.

Disanje na usta

Dete gotovo stalno drži otvorena usta I diše na njih, čak I kad nije prehlađeno. To je znak da su nosni putevi blokirani, najverovatnije zbog uvećanog trećeg krajnika. Ovo može izazvati suvoću usta, češće infekcije, pa čak I promenjen rast vilice, ako je problem duže prisutan.

Noćno hrkanje i nemiran san

Nije normalno da deca hrču. Uvećan treći krajnik može da delimično ili potpuno blokira protok vazduha kroz nos tokom sna. Dete se tada bori za dah, često se budi, znoji se noću, menja položaje tela I ne ulazi u dubok san.

Apneje u snu (pauze u disanju)

U težim slučajevima, roditelji mogu primetiti da dete tokom spavanja nakratko prestane da diše, a zatim se naglo trgne. Ove pauze mogu biti opasne i razlog su za hitnu specijalističku procenu.

Česte upale uha

Ako dete ima više od tri upale srednjeg uha godišnje, a posebno ako se javlja tečnost u uhu ili gubitak sluha, treći krajnik je često uzrok. On mehanički ometa prohodnost Eustahijeve tube i omogućava bakterijama da se zadržavaju.

Poremećaj sluha

Deca sa uvećanim trećim krajnikom mogu da čuju slabije. Često pojačavaju TV, ne reaguju kada ih neko zove ili traže da im se nešto ponovi. Ovi problem mogu negativno da utiču na razvoj govora i pažnje.

Hroničan nosni sekret i zapušen nos

I bez kijanja i klasične prehlade, nos deteta je stalno pun, a glas nazalni. Dete često izduvava nos, često ga trlja I ima utisak “zapušenosti” koja ne prolazi.

Problemi sa pažnjom i ponašanjem

Nedostatak sna I loš kvalitet disanja noću utiču na dnevno ponašanje. Dete može da bude umorno, razdražljivo, da ima probleme sa koncentracijom, pa se čak može javiti I kašnjenje u govoru.

Ova kombinacija simptoma ne znači automatski da je operacija neophodna, ali svakako zahteva PREGLED KOD ORL SPECIJALISTE kako bi se postavila tačna dijagnoza I razmotrio tok lečenja.

U Poliklinici “Velisavljev” pregled možete zakazati kod specijaliste otorinolaringologije, prim. Dr Lili Džilvidžieve.